Net terug van een fantastische reis door Thailand. Een bijzondere reis bovendien, want dankzij de Tourism Authority of Thailand mocht ik samen met de twee andere best verkopende Thailand-specialisten van Travel Experts deelnemen aan een famtrip.

Een van de onderdelen van onze reis waren de twee Elephant Hills-kampen: Elephant Hills in Khao Sok en The Bush Camp Chiang Mai.

Ik plaatste tijdens onze reis enkele foto's/filmpjes van de olifanten.

Niet lang daarna kreeg ik van iemand die mij goed kent een filmpje doorgestuurd met beelden van olifanten die op een bijzonder schrijnende manier behandeld worden.

Zonder enige uitleg.

En eerlijk gezegd maakte mij dat kwaad.

Niet omdat ik vind dat we dergelijke beelden niet mogen tonen. Integendeel. We moeten absoluut blijven praten over dierenwelzijn.

Maar omdat zo'n filmpje gemakkelijk de indruk kan wekken dat een toerist die in Thailand een olifant bezoekt automatisch meewerkt aan dierenmishandeling.

En zo eenvoudig ligt het volgens mij niet.

Een eeuwenoude relatie

Thailand heeft een eeuwenoude relatie met de Aziatische olifant.

Olifanten zijn niet zomaar een toeristische attractie die er de laatste decennia is bijgekomen. Ze maakten eeuwenlang deel uit van de Thaise geschiedenis, cultuur en economie. De relatie tussen mens en olifant gaat veel verder dan toerisme. In bepaalde regio's, zoals rond Surin, bestaat bijvoorbeeld nog altijd een sterke traditionele mahoutcultuur.

Ik maakte tijdens deze reis eigenlijk een vergelijking met onszelf.

Wij hebben in België toch ook een eeuwenoude relatie met paarden?

Paarden werden gebruikt voor transport, landbouw, oorlog en werk. Vandaag worden ze gehouden voor sport, recreatie en liefhebberij.

Betekent dat automatisch dat ieder paard in België goed behandeld wordt?

Natuurlijk niet.

Maar we zouden het ook vreemd vinden als iemand een foto van ons met een paard ziet en daaruit onmiddellijk concludeert dat wij dieren mishandelen.

Met olifanten is het eigenlijk niet anders.

Maar horen olifanten dan niet gewoon in het wild?

Dat is een terechte vraag.

En natuurlijk: een wilde olifant hoort in de natuur.

Maar de realiteit in Thailand is veel ingewikkelder.

Veel van de olifanten die vandaag in de toeristische sector leven, hebben een lange geschiedenis in gevangenschap. Veel dieren werden vroeger gebruikt in de houtindustrie. Toen die industrie in Thailand in 1989 grotendeels werd verboden, moesten voor veel gedomesticeerde olifanten nieuwe manieren worden gevonden om hun verzorging te betalen.

Een olifant die tientallen jaren door mensen verzorgd is, kan je niet zomaar terugbrengen naar de jungle en zeggen: “Succes ermee.”

Sommige dieren zijn blind. Sommige hebben oude verwondingen. Sommige hebben problemen aan hun poten. Sommige zijn oud.

En dat brengt mij bij wat ik zelf zag.

Wat ik bij Elephant Hills zag

Wij zagen onder andere een blinde olifant

Die blinde olifant kwam zelf af op het geluid van onze gids - een ontevreden of mishandelde olifant zie ik dit niet direct doen.

Een andere olifant had duidelijke problemen aan de poten.

En er was een grootmoeder van 64 jaar, die samen met haar kleinkind leefde. Die twee waren onafscheidelijk en sliepen ook samen.

Er waren in totaal twaalf olifanten.

En wat mij vooral opviel:

geen kettingen.

Geen metalen zitjes.

Geen ritjes.

Geen shows.

Geen kunstjes.

Geen stok met een pin waarmee geslaan wordt.

En er geldt een no-touch policy.

Je gaat dus niet naar Elephant Hills om op een olifant te zitten of om er selfies bovenop te maken.

Je gaat er om ze te observeren.

Vanaf 1 mei 2026 heeft Elephant Hills de manier waarop gasten voeren zelfs nog aangepast. Gasten maken het voedsel klaar, maar voeren de olifanten niet langer rechtstreeks uit de hand. Het voedsel wordt op voederplaatsen in hun vrije leefgebied aangeboden, zodat de dieren zelf hun tempo bepalen.

Elephant hills houdt trouwens heel wat workshops rond olifanten terwijl zij gewoon aan het eten of baden zijn. Deze activiteiten nemen ook maar een tweetal uur per dag in. Daarnaast worden nog allerlei andere activiteiten voorzien zoals hiking en kayaking bijvoorbeeld.

De mahout

Wat ik persoonlijk één van de mooiste dingen vond, was de relatie tussen de olifant en zijn mahout.

Elke olifant heeft zijn eigen mahout.

Die man is niet iemand die af en toe met een olifant komt werken omdat er toeristen zijn.

Hij zit 11 uren per dag bij zijn eigen olifant.

Zonder stok.

Zonder wapen.

Gewoon samen.

Je zag ook echt dat die dieren hun mahout kenden en vertrouwden.

De jongste olifant vond het blijkbaar fantastisch om voortdurend water naar zijn mahout te spuiten (zoals te zien op het filmpje - de mahout zat enkele meters links van mij terwijl ik de olifant filmde)

Een oudere olifant had op een bepaald moment last van een wesp en ging naar zijn mahout, die het dier hielp.

Dat zijn kleine dingen, maar als je er zelf naast staat, zie je een relatie tussen mens en dier die moeilijk te beschrijven is met alleen maar een foto.

Hoe leven ze daar?

De olifanten hebben verschillende grote gebieden.

Een deel van de dag brengen ze door op een weide waar gasten hen kunnen observeren.

Daar komen maximaal ongeveer 100 gasten per dag, en dan nog uitsluitend mensen die in het kamp verblijven. Geen tientallen toeristenbussen die de hele dag af en aan rijden.

De gasten maken het voedsel klaar.

Dat is alles.

Een olifant eet immers enorm veel – honderden kilo's voedsel per dag afhankelijk van dier, omstandigheden en dieet.

De gasten bereiden vooral de aanvullende voeding/supplementen voor waar de olifanten dol op zijn.

En ja… natuurlijk staan die olifanten enthousiast te wachten wanneer ze weten dat het hun beurt is. 

Daarna gaan ze weer naar een ander, veel groter gebied waar ze kunnen grazen en waar hun eigen beschutting staat.

Iedere olifant heeft zijn eigen slaapplaats met beschutting en ruimte ervoor.

En nee: ze worden daar niet aan kettingen gelegd.

En er is meer dan wat de toerist ziet

Op het kamp is een dierenarts aanwezig die de gezondheid en voeding van de dieren opvolgt.

Er wordt bijgehouden wat een individuele olifant nodig heeft en wat hij wel of niet mag eten.

En dat is belangrijk.

Want dierenwelzijn is veel meer dan zeggen: “Kijk, hij ziet er gelukkig uit.”

Voeding, beweging, medische zorg, huisvesting, gedrag, sociale contacten en de mogelijkheid om natuurlijk gedrag te vertonen spelen allemaal een rol.

Ook de Thaise overheid heeft de afgelopen jaren steeds meer aandacht besteed aan dit onderwerp.

Thailand heeft sinds 2014 een wet ter voorkoming van dierenmishandeling en ter bevordering van dierenwelzijn. Daarnaast bestaat er inmiddels een verplichte Thaise standaard voor olifantenfaciliteiten waarin onder andere voeding, huisvesting, dierenartszorg, opleiding van mahouts, gezondheidscontroles, registratie en de zogenaamde vijf vrijheden voor dierenwelzijn zijn opgenomen.

De overheid heeft bovendien gespecialiseerde olifantenziekenhuizen en veterinaire structuren en werkt aan opleiding en gezondheidszorg voor olifanten en mahouts.

Dat betekent uiteraard niet dat alles in Thailand plots perfect is.

Absoluut niet.

Er zijn nog altijd plaatsen waar dierenwelzijn ernstig tekortschiet.

En precies daarom vind ik het belangrijk dat toeristen weten waarvoor ze betalen.

En Elephant Hills?

Elephant Hills heeft niet alleen zijn eigen regels.

Het bedrijf werd onafhankelijk geaudit door Global Spirit, een organisatie die gespecialiseerd is in dierenwelzijn binnen de toeristische sector.

Elephant Hills behaalde opnieuw 100% op de Core Criteria en niveau 5 – het hoogste niveau – op onder andere verblijven, veterinaire zorg, bewegingsvrijheid, registratie en voedselbeheer.

Daarnaast kreeg Elephant Hills gedurende twee opeenvolgende jaren 5 sterren op alle 17 criteria van de Sustainable Tourism Acceleration Rating van de Tourism Authority of Thailand (TAT).

Ze kregen ook de Responsible Thailand Award voor Animal Welfare in 2024 én 2025.

Maar laten we ook eerlijk zijn

Elephant Hills is een commercieel bedrijf.

Natuurlijk verdienen zij geld aan hun reizen.

En ja, ook zij verdienen dus geld doordat toeristen olifanten komen bekijken.

Maar dat hoeft niet automatisch slecht te zijn.

Als toerisme ervoor zorgt dat een dier een goede verzorging krijgt, voldoende ruimte heeft, medische zorg krijgt, goed gevoed wordt en niet hoeft te worden bereden of gedwongen om kunstjes te doen, dan kan toerisme juist een manier zijn om de verzorging van deze dieren financieel mogelijk te maken.

Voor mij is de vraag dus niet: “Verdient iemand geld aan deze olifanten?”

De vraag is:

“Hoe worden die olifanten behandeld voor dat geld?”

En daar zit volgens mij een enorm verschil.

En dan komen we bij onszelf als toerist

Je kunt natuurlijk zeggen:

“Olifanten horen in het wild. Ik wil helemaal geen olifanten in gevangenschap zien.”

Dat standpunt respecteer ik.

Maar dan moeten we ook eerlijk zijn.

Wie van ons is nog nooit naar een zoo geweest?

Wie heeft nog nooit een dier bezocht dat in gevangenschap leeft?

En wie van ons weet bij ieder dier precies waar het vandaan komt, hoe het behandeld wordt en onder welke omstandigheden het leeft?

Ik ben daar zelf ook niet altijd perfect in geweest.

Maar deze reis heeft mij vooral geleerd dat je niet alle olifantenervaringen over dezelfde kam mag scheren.

Er is een enorm verschil tussen:

 olifanten berijden
 metalen stoelen op hun rug
 kettingen
 gedwongen kunstjes
 dieren die urenlang voor toeristen moeten optreden

en

 observeren
 geen ritten
 geen kettingen
 geen stok of haak
 geen gedwongen interactie
 veterinaire opvolging
 individuele verzorging
 ruimte
 aangepaste voeding
 respect voor natuurlijk gedrag

En misschien ligt een deel van de oplossing wel bij onszelf

Het filmpje dat ik doorgestuurd kreeg eindigde eigenlijk met een boodschap waar ik het gedeeltelijk mee eens ben:

“Het is belangrijk dat je weet waarvoor je betaalt in Thailand.”

Daar ben ik het volledig mee eens.

Maar dan moet je niet alleen zeggen:

“Betaal nooit om olifanten te zien.”

Je moet mensen leren het verschil te herkennen.

Een olifantenrit van €25 waarbij een dier urenlang toeristen moet dragen, is voor mij iets totaal anders dan een kleinschalig en duurder verblijf dat investeert in dierenartsen, mahouts, voeding, huisvesting en ruimte.

Misschien is het probleem soms dus ook een beetje de toerist.

Want zolang wij als toerist de goedkoopste olifantervaring willen, zal er een markt blijven voor aanbieders die zoveel mogelijk toeristen voor zo weinig mogelijk geld door hun attractie willen jagen.

Goedkoop is niet altijd slecht.

Maar bij dierenwelzijn zou ik toch liever eerst vragen:

Waar gaat mijn geld naartoe?

Deze reis heeft mij in ieder geval geleerd om daar voortaan veel bewuster naar te kijken.

En nee…

Ik ga niet beweren dat Elephant Hills perfect is.

Het blijven dieren die door mensen gehouden worden en waar een commercieel bedrijf geld aan verdient.

Maar na wat ik daar zelf met eigen ogen heb gezien, durf ik wel te zeggen:

als we olifanten in Thailand willen zien, dan is dit voor mij een voorbeeld van hoe het wél kan. 

En misschien is dat uiteindelijk een veel nuttigere boodschap dan simpelweg zeggen:

“Ga nooit meer naar een olifantenkamp.”

Want dierenwelzijn verbeteren we volgens mij niet door toeristen weg te jagen.

We verbeteren het door toeristen te leren het juiste te kiezen.

#biooltravels #thailand #elephanthills